Phòng chống bệnh không lây nhiễm
 
Ngày 25/10/2019, tại Hà Nội, Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ VIII - năm 2019 với chủ đề “Quản lý các bệnh không lây nhiễm tại y tế cơ sở ở các nước Đông Nam Á”. PGS.TS.Nguyễn Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế đến dự và phát biểu tại Hội nghị.
 
Khống chế tốc độ gia tăng tiến tới làm giảm tỷ lệ người mắc bệnh tại cộng đồng, hạn chế tàn tật và tử vong sớm do mắc các bệnh không lây nhiễm, trong đó ưu tiên phòng, chống các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và […]
 
Bệnh đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não là tình trạng bệnh lý do tổn thương mạch máu não đột ngột. Nguyên nhân có thể do sự tắc nghẽn mạch máu não làm ngừng trệ dòng máu lên nuôi não phía sau chỗ tắc; hoặc do vỡ mạch máu trong não làm cho máu trong lòng mạch thoát ra bên ngoài tràn vào mô não, phá hủy và chèn ép mô não. Hậu quả của bệnh đột quỵ làm phần não có liên quan bị tổn thương, không thể hoạt động được, dẫn đến phần của cơ thể mà phần não đó kiểm soát cũng không thể hoạt động.
 
   Bệnh Đái tháo đường đang được xếp vào bệnh dịch có tốc độ phát triển nhanh nhất trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển và những nước có sự thay đổi nhanh chóng về phát triển kinh tế và lối sống như ở Việt Nam.   Bệnh đái tháo đường cũng được xếp loại là một trong những bệnh gây tử vong cao (đứng hàng thứ 4 trong các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong) và gây ra ...
 
   Chiều ngày 20/11/2017, tại Trung tâm Văn hoá thể thao và Học tập cộng đồng xã Long Thành Bắc, huyện Hoà Thành, Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Tây Ninh phối hợp với Hội Phụ nữa Hòa Thành tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề giáo dục sức khỏe về bệnh cao huyết áp, biện pháp phòng chống, tai biến mạch máu não và các yếu tố nguy cơ.     Tại buổi nói chuyện Bs CKII. ...
 
​   Tăng huyết áp là một bệnh thường gặp và là vấn đề xã hội, ở các nước phát triển nói chung và Việt Nam chúng ta nói riêng tỷ lệ tăng huyết áp ở người lớn trên 30 tuổi là khoảng 30% dân số (có trên một nửa hơn 50 tuổi có tăng huyết áp).   Tăng huyết áp nguy hiểm bởi các biến chứng của nó không chỉ có thể gây chết người mà còn để lại những di chứng nặng nề như: Tai biến ...
 
   Một lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống hợp lý không chỉ ngăn chặn tăng huyết áp mà còn có thể giúp đảo ngược tình trạng bệnh lý.    Tăng huyết áp (THA) là một căn bệnh thầm lặng nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như suy tim, suy thận, nhồi máu cơ tim, đột quỵ.  Bệnh có thể diễn tiến qua thời gian dài mà không có biểu hiện gì cụ thể. Có đến trên 1/3 số ...
 
 
  
Phân loại
  
  
  
  
  
Tóm tắt
  
  
  
  
Nội dung
Tổng Hội Y học Việt Nam tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ VIII-2019 về quản lý các bệnh không lây nhiễmCác bệnh không lây nhiễmTinTổng Hội Y học Việt Nam tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ VIII-2019 về quản lý các bệnh không lây nhiễm/PublishingImages/2020-01/nhuhien2510191_Key_30012020100814.jpg
Ngày 25/10/2019, tại Hà Nội, Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ VIII - năm 2019 với chủ đề “Quản lý các bệnh không lây nhiễm tại y tế cơ sở ở các nước Đông Nam Á”. PGS.TS.Nguyễn Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế đến dự và phát biểu tại Hội nghị.
10/28/2019 8:00 AMYesĐã ban hành
    Tham dự Hội nghị còn có lãnh đạo một số cục, vụ trực thuộc Bộ Y tế; đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO); đại diện hội y học các nước Đông Nam Á; lãnh đạo các Sở Y tế, bệnh viện, viện nghiên cứu, trường đại học y khoa trên cả nước; các giáo sư, tiến sĩ, chuyên gia đầu ngành về y tế đến từ 49 Hội chuyên khoa và 57 tỉnh, thành phố trên cả nước; đại diện các bộ, ngành, cơ quan hữu quan.

    Phát biểu khai mạc Hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, Chủ tịch Hội y học các nước Đông Nam Á cho biết, bệnh không lây nhiễm đang trở thành nhóm bệnh có số lượng tử vong cao nhất trên thế giới với khoảng 40 triệu người tử vong hàng năm (chiếm 70-75% số ca tử vong trên toàn cầu). Tại Việt Nam, cứ 10 người tử vong thì có 7 người mắc bệnh không lây nhiễm, chủ yếu là các bệnh như: tim mạch, đái tháo đường, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Ước tính trung bình mỗi năm nước ta có khoảng 12,5 triệu người bị tăng huyết áp, 3,5 triệu người mắc đái tháo đường, 2 triệu người mắc bệnh tim, phổi mạn tính và 126.000 ca mắc mới ung thư, rối loạn tâm thần, trầm cảm, sa sút trí tuệ. Các bệnh không lây nhiễm là nguyên nhân của 73% trường hợp tử vong, trong đó 40% ca tử vong trước 70 tuổi.

    Theo PGS.TS.Nguyễn Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế, các tác nhân về biến đổi môi trường, toàn cầu hóa, đô thị hóa, đặc biệt là nguyên nhân do lối sống thiếu khoa học, thiếu lành mạnh như hút thuốc lá, uống rượu bia, ít vận động thế lực, ăn uống không hợp lý  đã làm gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm trong cộng đồng.

Thống kê của ngành Y tế chỉ ra rằng, tại Việt Nam, vẫn có 45% nam giới hút thuốc lá, 77% dân số uống rượu. Bên cạnh đó, tỷ lệ người thừa cân, béo phì đang gia tăng nhanh chóng do chế độ dinh dưỡng không hợp lý, ăn quá nhiều chất béo, nhiều muối, thiếu vận động thể lực.

    Về công tác phòng, chống và quản lý bệnh không lây nhiễm tại y tế cơ sở, ThS. Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, việc phát hiện sớm và quản lý bệnh không lây nhiễm tại y tế cơ sở sẽ góp phần giảm thiểu gánh nặng bệnh tật. Tuy nhiên, công tác quản lý các bệnh không lây nhiễm tại trạm y tế xã còn nhiều khó khăn, do điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu. ThS. Nguyễn Trọng Khoa nhấn mạnh: hiện nay, tại các trạm y tế xã, bên cạnh công tác quản lý bệnh đái tháo đường đã được triển khai khá tốt, thì rất nhiều các bệnh không lây nhiễm khác như ung thư, phổi tắc nghẽn mãn tính, hen, tim mạch…chưa được quản lý có hiệu quả.

    Đế xuất giải pháp tăng cường quản lý bệnh không lây nhiễm tại y tế cơ sở, ThS. Nguyễn Trọng Khoa cho rằng: "Cần đảo ngược tháp cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe đối với các bệnh không lây nhiễm. Y tế cơ sở phải là đơn vị chính trong quản lý các bệnh không lây nhiễm. Do vậy,  cần có chính sách khuyến khích cơ sở tuyến trên tập trung chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới, từ đó, có định hướng về chính sách, tài chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho y tế cơ sở trong thực hiện công việc này".

    Với chủ đề "Quản lý các bệnh không lây nhiễm tại y tế cơ sở ở các nước Đông Nam Á", các đại biểu tham dự Hội nghị đã được nghe 18 báo cáo khoa học thuộc 6 chuyên ngành gồm: tim mạch, nội tiết đái tháo đường, hô hấp, ung thư, tâm thần, nhi khoa. Trong đó, có 4 báo cáo của 04 hội y học các nước Đông Nam Á: Thái Lan, Singapore, Myanmar, Indonesia chia sẻ kinh nghiệm quản lý các bệnh không lây nhiễm.

    Hội nghị tập chung thảo luận các giải pháp phòng ngừa nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm; thảo luận, cập nhật phác đồ điều trị. Các thông điệp chính từ Hội nghị sẽ được xem xét là cơ sở khuyến nghị đối với các cơ quan hữu trong phòng chống bệnh không lây nhiễm, cũng như tăng cường giải pháp truyền thông, giáo dục sức khỏe cho cộng đồng.

nhuhien2510191.jpg

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn phát biểu tại Hội nghị

nhuhien2510193.jpg

​Lãnh đạo Bộ Y tế và Ban Tổ chức tặng hoa cho các báo cáo viên của Hội nghị


nhuhien2510192.jpg

Quang cảnh Hội nghị

Theo T5G​​​

Chiến lược quốc gia phòng chống bệnh không lây nhiễm, giai đoạn 2015-2025Các bệnh không lây nhiễmTinChiến lược quốc gia phòng chống bệnh không lây nhiễm, giai đoạn 2015-2025/Style Library/LacViet/CMS2013/Images/newsdefault.jpg
Khống chế tốc độ gia tăng tiến tới làm giảm tỷ lệ người mắc bệnh tại cộng đồng, hạn chế tàn tật và tử vong sớm do mắc các bệnh không lây nhiễm, trong đó ưu tiên phòng, chống các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và […]
10/17/2018 11:00 AMYesĐã ban hành
    Khống chế tốc độ gia tăng tiến tới làm giảm tỷ lệ người mắc bệnh tại cộng đồng, hạn chế tàn tật và tử vong sớm do mắc các bệnh không lây nhiễm, trong đó ưu tiên phòng, chống các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản nhằm góp phần bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe của nhân dân và phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Đó là mục tiêu chung của Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản và các bệnh không lây nhiễm khác, giai đoạn 2015 – 2025 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 20/3/2015.

    Cụ thể, đến năm 2025, phấn đấu 70% người trưởng thành hiểu biết về bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản, ảnh hưởng đối với sức khỏe cộng đồng, kinh tế, xã hội của đất nước, cũng như các nguyên tắc phòng, chống các bệnh này; giảm 30% tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành so với năm 2015; giảm tỷ lệ hút thuốc ở nhóm vị thành niên xuống còn 3,6%; giảm 10% tỷ lệ uống rượu, bia ở mức có hại ở người trưởng thành so với năm 2015; giảm tỷ lệ có uống rượu, bia ở nhóm vị thành niên xuống còn 20%; khống chế tỷ lệ bị tiền đái tháo đường dưới 16% ở người 30-69 tuổi; khống chế tỷ lệ đái tháo đường dưới 8% ở người 30-69 tuổi…

    Để thực hiện mục tiêu của Chiến lược, cần tăng cường thực thi, bổ sung và hoàn thiện các chính sách, quy định pháp luật về kiểm soát yếu tố nguy cơ và thúc đẩy các yếu tố tăng cường sức khỏe để phòng, chống bệnh không lây nhiễm. Bên cạnh đó, sử dụng mạng lưới thông tin truyền thông từ Trung ương tới địa phương để tuyên truyền, phổ biến, vận động các cấp, các ngành, đoàn thể và người dân thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật, các hướng dẫn, khuyến cáo về phòng, chống bệnh không lây nhiễm. Vận động xây dựng cộng đồng nâng cao sức khỏe phù hợp với từng vùng miền và từng nhóm đối tượng.

    ​​Chiến lược nêu rõ cần tăng cường hệ thống cung cấp dịch vụ và chuyên môn kỹ thuật y tế, trong đó, các cơ sở y tế dự phòng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (công lập và ngoài công lập) từ Trung ương đến cấp xã tổ chức các hoạt động dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị, quản lý các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản phù hợp chức năng, nhiệm vụ theo quy định; phối hợp, lồng ghép khám phát hiện bệnh không lây nhiễm trong các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, quản lý sức khỏe tại các trường học, cơ quan, xí nghiệp. Bên cạnh đó, tăng cường phát hiện, điều trị, quản lý tại trạm y tế xã và cộng đồng cho người mắc bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản và các bệnh không lây nhiễm khác theo quy định, bảo đảm cung cấp dịch vụ quản lý, theo dõi và chăm sóc liên tục cho người bệnh. Đồng thời, tăng cường hiệu quả hoạt động của lĩnh vực y tế dự phòng trong kiểm soát yếu tố nguy cơ và các tình trạng tiền bệnh để dự phòng các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản.

Chi tiết vui lòng xem Chiến-lược-quốc-gia-về-phòng-chống-bệnh-không-lây-nhiễm.pdf

Theo Cục QL KCB - BYT​​

Đột quỵ - có thể điều trị nếu cấp cứu kịp thời và đúng cáchCác bệnh không lây nhiễmTinĐột quỵ - có thể điều trị nếu cấp cứu kịp thời và đúng cách/PublishingImages/2020-01/23032018TPHCM_Key_30012020102215.jpg
Bệnh đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não là tình trạng bệnh lý do tổn thương mạch máu não đột ngột. Nguyên nhân có thể do sự tắc nghẽn mạch máu não làm ngừng trệ dòng máu lên nuôi não phía sau chỗ tắc; hoặc do vỡ mạch máu trong não làm cho máu trong lòng mạch thoát ra bên ngoài tràn vào mô não, phá hủy và chèn ép mô não. Hậu quả của bệnh đột quỵ làm phần não có liên quan bị tổn thương, không thể hoạt động được, dẫn đến phần của cơ thể mà phần não đó kiểm soát cũng không thể hoạt động.
3/26/2018 8:00 AMYesĐã ban hành

​    Theo Tổ chức Đột quỵ Châu Âu, cứ mỗi 30 phút lại có một bệnh nhân đột quỵ đáng lẽ có thể được cứu sống lại phải chết hoặc tàn phế vĩnh viễn. Mỗi năm Việt Nam có khoảng 200.000 ca đột quỵ mới, tỉ lệ tử vong do căn bệnh này gây ra tại nước ta vượt qua nhiều những bệnh lý hiểm nghèo khác như ung thư, bệnh lý tim mạch, tai nạn giao thông. Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng trên là do người nhà bệnh nhân không nhận biết được triệu chứng, hoặc khi biết triệu chứng thì đưa nạn nhân đến không đúng cơ sở y tế có đơn vị cấp cứu đột quỵ hoặc đưa nạn nhân đến quá muộn.

    Trên thực tế, để có thể cứu chữa bệnh nhân đột quỵ tốt nhất, chúng ta cần: chẩn đoán đột quỵ đúng và sớm, tìm được bệnh viện có đơn vị điều trị đột quỵ, có được phương tiện vận chuyển bệnh nhân đột quỵ đúng cách và báo trước cho bệnh viện để chuẩn bị đón bệnh nhân.

    Hiện nay, quan trọng nhất trong cấp cứu người đột quỵ là công tác giáo dục truyền thông sức khỏe cho người dân trong cộng đồng. Giúp cho người dân biết các dấu hiệu phát hiện sớm của đột quỵ, thời gian vàng trong cấp cứu đột quỵ, biết được các bệnh viện có đơn vị cấp cứu đột quỵ, đưa người bệnh đến bệnh viện bằng các phương tiện vận chuyển bệnh nhân đúng cách, hạn chế tình trạng chở bệnh nhân trên các phương tiện tự có.

    Vì vậy, đối với căn bệnh đột quỵ vấn đề quan trọng là việc xây dựng và phát triển mạng lưới đột quỵ, mạng lưới cấp cứu ngoại viện và các chương trình tuyên truyền cho cộng đồng. Chương trình Angels - Initiative (Acute Network Striving for  Excellence in Stroke) là chương trình mang tính toàn cầu được thực hiện lần đầu tiên tại châu Âu vào năm 2015. Năm 2017, bắt đầu triển khai tại khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Chương trình được cố vấn bởi hội đột quỵ châu Âu và hội đột quỵ thế giới. Tại TP.HCM, chương trình được sự phối hợp thực hiện của Hội Đột quỵ TP.HCM.

    Chương trình Angels là một dự án về bệnh đột quỵ, nhằm nâng cao chất lượng điều trị đột quỵ bằng cách hỗ trợ các bệnh viện trong việc thành lập đơn vị đột quỵ và tối ưu hóa chất lượng điều trị đột quỵ tại các đơn vị hiện có. Cụ thể thông qua các hoạt động: cung cấp các protocol, checklist, các khóa huấn luyện cho đội ngũ nhân viên y tế, các công cụ như túi cấp cứu đột quỵ và các chương trình cộng đồng để giúp bệnh nhân được điều trị càng sớm càng tốt, tận dụng thời gian vàng để cứu sống bệnh nhân, giảm di chứng tàn phế sau đột quỵ.

    ​​Nếu cách nay nhiều năm trên cả nước chỉ có vài bệnh viện có thể thực hiện việc điều trị đột quỵ, thì hiện nay cả nước đã có khoảng 40 cơ sở y tế có khả năng tiếp nhận cứu chữa được bệnh nhân đột quỵ. Theo chương trình Angels, mục tiêu đến năm 2021, cả nước sẽ có 100 bệnh viện có đơn vị đột quỵ để người bệnh có thể được tiếp cận với các phương pháp điều trị cần thiết và kịp thời.​

23032018TPHCM.jpg

Chương trình Angles (Acute network striving for excellent in stroke) được triển khai tại Việt Nam từ tháng 4/2017​

Theo T5G

Tuyên truyền lưu động phòng chống bệnh đái tháo đườngCác bệnh không lây nhiễmTinTuyên truyền lưu động phòng chống bệnh đái tháo đường/PublishingImages/2017-11/Tuyên truyền lưu động phòng chống bệnh đái tháo đường-Tin1_Key_28112017160040.jpg
11/28/2017 4:00 PMYesĐã ban hành

   Bệnh Đái tháo đường đang được xếp vào bệnh dịch có tốc độ phát triển nhanh nhất trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển và những nước có sự thay đổi nhanh chóng về phát triển kinh tế và lối sống như ở Việt Nam.

   Bệnh đái tháo đường cũng được xếp loại là một trong những bệnh gây tử vong cao (đứng hàng thứ 4 trong các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong) và gây ra nhiều biến chứng và di chứng rất  nặng nề (suy thận, mù lòa, đột quỵ…), không những ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng người bệnh, bệnh đái tháo đường còn là một gánh nặng kinh tế cho gia đình và toàn xã hội. Đặc biệt nguy hiểm hơn là bệnh đang có xu hướng trẻ hóa ở Châu Á (20 – 59 tuổi ) trong khi ở phương tây bệnh đái tháo đường xảy ra ở những người từ 60 đến 79 tuổi

   Ở Việt nam, theo số liệu điều tra toàn quốc lứa tuổi 30 – 64 tuổi  tỷ lệ toàn quốc là 2.7 % tỷ lệ chuẩn hoá theo tuổi trong toàn quốc dao động từ 2,7 % đến 4.4 % cao nhất ở thành phố và khu công nghiệp phát triển trong đó 64.6 % trường hợp đái tháo đường được phát hiện trước đó chưa biết.

   Vừa qua, Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khoẻ Tây Ninh tổ chức xe loa tuyên truyền lưu động phòng chống bệnh đái tháo đường tại địa bàn các huyện, với khẩu hiệu:  "Hãy kiểm soát bệnh đái tháo đường, ngay bây giờ. Tất cả vì sức khỏe của mỗi chúng ta, vì lợi ích cộng đồng", nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức của người dân trong cộng đồng về cách phòng bệnh và biến chứng của bệnh, hơn nữa người dân cần nắm được thông tin về bệnh, khi xác định có nguy cơ cao thì phải đi làm xét nghiệm phát sớm để quản lý điều trị kịp thời. Đặc biệt là thực hiện lối sống lành mạnh: Bỏ hút thuốc, ăn uống hợp lý, duy trì cân nặng hợp lý, giảm đường, giảm muối, không uống rượu bia ở mức gây hại, hoạt động thể lực.

Khuyến cáo phòng chống đái tháo đường

1. Mỗi người dân cần có chế độ dinh dưỡng lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày, không hút thuốc và không lạm dụng rượu bia để dự phòng mắc đái tháo đường nói riêng cũng như các bệnh không lây nhiễm nói chung.

2. Thường xuyên đi kiểm tra sức khỏe và xét nghiệm đường máu tại các cơ sở y tế, đặc biệt người trên 40 tuổi, là biện pháp hiệu quả nhất để phát hiện bệnh sớm.

3. Người mắc bệnh vẫn có thể sống khỏe và có cuộc sống bình thường nếu được phát hiện sớm, tuân thủ việc dùng thuốc và thực hiện chế độ dinh dưỡng, vận động theo lời khuyên của bác sĩ.

Lê Thanh Long

Nói chuyện sức khỏe về bệnh cao huyết áp và biện pháp phòng chốngCác bệnh không lây nhiễmTinNói chuyện sức khỏe về bệnh cao huyết áp và biện pháp phòng chống/PublishingImages/2017-11/IMG_0052-Tin_Key_22112017101235.JPG
11/22/2017 11:00 AMYesĐã ban hành

   Chiều ngày 20/11/2017, tại Trung tâm Văn hoá thể thao và Học tập cộng đồng xã Long Thành Bắc, huyện Hoà Thành, Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Tây Ninh phối hợp với Hội Phụ nữa Hòa Thành tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề giáo dục sức khỏe về bệnh cao huyết áp, biện pháp phòng chống, tai biến mạch máu não và các yếu tố nguy cơ.  

   Tại buổi nói chuyện Bs CKII. Trần Thung – Giám đốc Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe đã chia sẻ về cách nhận biết, cách phòng tránh nguy cơ cao huyết áp, tai biến mạch máu não và các yếu tố nguy cơ.

   Theo bác sĩ, hiện nay ở Việt Nam, có khoảng 25% đến 30% người trưởng thành bị tăng huyết áp, có nghĩa là cứ 4 người thì có ít nhất 1 người bị tăng huyết áp. Có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến tăng huyết áp, trong đó các yếu tố không thể thay đổi được như tiền sử gia đình, tuổi cao, chủng tộc. Các yếu tố khác về lối sống như ăn thừa muối, hút thuốc, ít hoạt động thể lực, thường xuyên căng thẳng ... là những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được.

   Chế độ ăn thừa muối làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp. Nồng độ muối trong dịch cơ thể được giữ ở mức tương đối ổn định, từ đó khi ăn nhiều muối cơ thể sẽ phải cần thêm nước để duy trì ổn định nồng độ dịch thể. Đáp ứng với yêu cầu này, cảm giác khát nước sẽ xuất hiện làm cho người ăn mặn phải uống nhiều nước, điều này đồng nghĩa với việc tăng dung lượng máu và tăng áp lực lên thành mạch. Hiện tượng này kéo dài sẽ làm tăng huyết áp. Một cơ chế gây tăng huyết áp ở người ăn nhiều muối nữa là muối làm tăng độ nhạy cảm của hệ thống tim - mạch và thận đối với Adrenaline - một chất gây tăng huyết áp.

   Tại buổi nói chuyện, Bs CKII. Trần Thung cũng đã giải đáp thắc mắc về phòng cao huyết áp và cách giảm ăn muối, đây là biện pháp hiệu quả để giảm nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh tim mạch như tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Vì vậy để giảm một cách có hiệu quả lượng muối ăn vào hàng ngày, mỗi gia đình hãy thực hiện: Cho bớt muối - chấm nhẹ tay - giảm ngay đồ mặn, đây là biện pháp để phòng tăng huyết áp.

   Buổi sinh hoạt được báo cáo viên phối hợp nhuần nhuyễn các kỹ năng truyền thông trực tiếp với cộng đồng, các trò chơi, câu đố mang tính sáng tạo đem lại không khí thoải mái vui tươi cho bà con.

Phan Minh Mẫn

Tăng Huyết áp - Cách phòng chống bệnhCác bệnh không lây nhiễmBài viếtTăng Huyết áp - Cách phòng chống bệnh/PublishingImages/2017-11/Phong benh cao HA_Key_24112017085738.JPG
11/21/2017 11:00 AMYesĐã ban hành

​   Tăng huyết áp là một bệnh thường gặp và là vấn đề xã hội, ở các nước phát triển nói chung và Việt Nam chúng ta nói riêng tỷ lệ tăng huyết áp ở người lớn trên 30 tuổi là khoảng 30% dân số (có trên một nửa hơn 50 tuổi có tăng huyết áp).

   Tăng huyết áp nguy hiểm bởi các biến chứng của nó không chỉ có thể gây chết người mà còn để lại những di chứng nặng nề như: Tai biến mạch máu não, suy tim, suy thận….  ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và là gánh nặng cho gia đình và xã hội. Tăng huyết áp còn rút ngắn tuổi thọ của bệnh nhân.

   Tăng huyết áp còn được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" bởi chỉ có một số ít các bệnh nhân tăng huyết áp có một vài triệu chứng cơ năng gợi ý cho họ đi khám bệnh như: Đau đầu, chóng mặt,  mặt đỏ bừng, ù tai… Nhưng đa số các bệnh nhân bị tăng huyết áp lại thường không có các dấu hiệu cảnh báo trước. Nhiều bệnh nhân thấy có triệu chứng đau đầu xuất hiện thì ngay sau đó cũng là kết thúc cuộc đời của họ do đã bị xuất huyết não nặng nề.

   Đa số các trường hợp tăng huyết áp không gây triệu chứng, cho nên phần lớn người bệnh không biết mình bị tăng huyết áp mà chỉ tình cờ bệnh nhân có những triệu chứng: đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mệt mỏi và yếu tay chân… khi đến cơ sở y tế hoặc bác sĩ tư nhân khám mới biết mình bị tăng huyết áp.

   Tăng huyết áp theo Tổ chức Y tế thế giới: Huyết áp tâm thu (tối đa) lớn hơn hoặc bằng 140 mmhg, huyết áp tâm trương (tối thiểu) lớn hơn hoặc bằng 90 mmhg.

- Yếu tố gia đình: Tăng huyết áp có tính di truyền.

- Nam tăng huyết cao hơn nữ (Nữ: Mãn kinh cao hơn khi còn kinh).

- Tuổi: Tăng huyết áp thường  xảy ra trên 30 tuổi nhiều nhất trên 50 tuổi.

- Các chất kích thích: Rượu, thuốc lá, cà phê…

- Đời sống thiếu vận động, béo phì.

   Tăng huyết áp cần được chữa trị cẩn thận, tùy vào mức độ của căn bệnh và tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Sự kiên trì của bệnh nhân vì điều trị tăng huyết áp là điều trị suốt đời.

- Thuốc: Điều trị đúng theo liều lượng hướng dẫn của bác sĩ. Nên dùng thuốc đều, không nên tự thay đổi liều lượng thuốc hoặc ngưng thuốc (có một số bệnh nhân khi tăng huyết áp thì dùng thuốc, khi huyết áp ổn định thì ngưng điều trị).

- Chế độ ăn uống: Hết sức quan trọng đối với người bệnh:

+ Không nên: Ăn mặn, hạn chế mỡ động vật (nên dùng dầu thực vật) và các loại thức ăn giàu chất đạm (thịt bò, cừu, chó, dê).

+ Nên ăn nhiều loại rau, củ, quả.

+ Hạn chế chất kích thích: Rượu, bia, thuốc lá… đồng thời đi đến bỏ hẳn để bảo vệ sức khỏe cho mình.

- Tăng cường luyện tập thể dục:

+ Chế độ tập luyện thường xuyên đều đặn hầu hết các ngày trong tuần (tùy theo tình hình sức khỏe của mình): Tập thể dục, đi bộ, đạp xe đạp…

+ Tránh hoạt động mạnh: Hoạt động gây căng thẳng thần kinh.

- Khám sức khỏe định kỳ.

Phan Minh Mẫn

Chế độ ăn uống phòng chống Tăng huyết ápCác bệnh không lây nhiễmBài viếtChế độ ăn uống phòng chống Tăng huyết áp/PublishingImages/2017-11/Hinh THA_Key_24112017085307.jpg
11/21/2017 11:00 AMYesĐã ban hành

   Một lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống hợp lý không chỉ ngăn chặn tăng huyết áp mà còn có thể giúp đảo ngược tình trạng bệnh lý.

   Tăng huyết áp (THA) là một căn bệnh thầm lặng nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như suy tim, suy thận, nhồi máu cơ tim, đột quỵ.  Bệnh có thể diễn tiến qua thời gian dài mà không có biểu hiện gì cụ thể. Có đến trên 1/3 số người bị THA mà không biết mình bị bệnh. Do đó, việc tìm hiểu những nguy cơ và thay đổi lối sống có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phòng chống THA. Chế độ ăn nhiều thực phẩm thô, rau quả, vận động và thực hành thư giãn không chỉ  ngăn chặn THA mà còn có thể giúp đảo ngược tình trạng bệnh lý.

   Ăn ít muối giúp giảm áp huyết.

   Càng ăn ít muối huyết áp càng thấp. Trong khi đó, người Việt chúng ta đang có khuynh hướng ăn khá nhiều muối. Lượng muối trung bình mỗi người tiêu thụ từ 18 đến 22g mỗi ngày trong khi lượng khuyến cáo không quá 6g. Người đang có áp huyết cao chỉ nên ăn khoảng 2g đến 3g mỗi ngày. Ngoài việc giảm lượng muối trong khi nấu nướng, hạn chế dùng thêm muối hoặc nước chấm ở bàn ăn, cần cẩn thận với những loại thức ăn nhanh, những món ăn công nghiệp luôn có lượng muối khá cao.

   Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng con người không cần thêm quá nhiều muối vào thức ăn. Các số liệu chỉ ra, 75% nhu cầu về muối mỗi ngày của cơ thể đã được đáp ứng bằng bánh mì, ngũ cốc và bữa ăn sáng.

   Muối khiến cơ thể con người giữ nước, cảm giác nặng nề và làm tăng huyết áp đáng kể. Victoria Taylor, chuyên gia dinh dưỡng cao cấp tại Quỹ Tim mạch Anh nhận định: "Thường xuyên ăn quá nhiều muối có thể dẫn đến cao huyết áp, làm tăng nguy cơ phát triển bệnh động mạch vành". 

   Rau quả, ngũ cốc giúp giảm độ mỡ và điều hoà huyết áp.

   Nhiều nghiên cứu khoa học khác nhau đều cho thấy chất xơ trong rau quả và những loại ngũ cốc thô như gạo lức, bắp lức, các loại đậu có tác dụng chuyển hoá các chất béo và làm hạ huyết áp. Các chất xơ, nhất là chất xơ tan trong nước, có khả năng hút nước và trương nở lên đến 8 hoặc 10 lần trọng lượng ban đầu, qua đó có thể kết dính và đào thải nhiều cặn bả và chất độc hại ra khỏi cơ thể. Đặc biệt, chất xơ  cũng thu hút những acid mật do cơ thể sản sinh ra để tiêu hoá các chất béo và đào thải chúng ra ngoài theo đường ruột.  Điều này buộc cơ thể huy động đến kho dự trữ cholesterol ở gan để tạo ra những acid mật mới dẫn đến hạ độ cholesterol.  Ngoài chất xơ và những vi chất khác, ăn nhiều rau quả giúp bảo đảm chế độ nhiều Potasium và ít Sodium, yếu tố vô cùng quan trọng việc ổn định huyết áp. Người ta cho rằng nguyên nhân tỷ lệ cao huyết áp rất thấp, chỉ khoảng 1%, ở thời sơ khai và những người ăn chay là do họ ăn nhiều rau quả. Nhiều loại rau quả như khoai tây, bơ, dưa hấu, đậu nành có lượng K rất cao, đặc biệt là chuối. Do đó, chuối có tác dụng rất tốt trong việc hạ huyết áp và chống đột quỵ. 

   Ăn nhiều cá, hải sản, giảm các loại thịt đỏ.

   Thịt và mỡ động vật nhất là các loại thịt đỏ như thịt heo, thịt bò và các loại sữa và trứng có hàm lượng mỡ bão hoà cao là nguồn gốc phát sinh ra các chứng xơ vữa. Do đó, các nhà khoa học khuyên nên chuyển dần chế độ ăn nhiều thịt sang ăn nhiều cá và đạm thực vật.

   Nên ăn chất béo có nguồn gốc thực vật, các loại dầu thực vật, dầu cá  và một số hạt có chất béo như hạt mè, hạt hướng dương, hạt hạnh nhân. Acid béo omega 3 trong cá và các loại hạt có tác dụng làm hạ cholesterol xấu, tăng lượng cholesterol tốt và giảm nguy cơ máu đông. Những loại hạt này còn có nhiều loại khoáng chất cần thiết để điều hoà huyết áp như magnesium, potassium, calcium. Ngược lại, thịt và trứng có nhiều chất mỡ bão hoà làm gia tăng lượng cholesterol xấu (LDL) đồng thời làm giảm lượng cholesterol tốt (HDL) có khả năng làm sạch lòng mạch.  Lượng cholesterol xấu trong trứng còn cao hơn so với thịt. Ngoài ra, chất sắt trong các loại thịt đỏ có độc tính rất cao do vai trò trung gian giúp cho LDL bám vào các mảng xơ vữa dễ dẫn đến cứng động mạch và tăng huyết áp. Nếu ăn thịt, chỉ nên ăn một ít thịt heo, bò đã lọc bỏ mỡ hoặc thịt trắng như gà, bồ câu đã bỏ da, nội tạng. Cần cảnh giác với chất béo xấu và một lượng muối đáng kể luôn tiềm ẩn trong những sản phẩm thức ăn nhanh, thức ăn công nghiệp.

   Các loại đậu, nhất là đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành với nhiều chất xơ, chất khoáng và những chất chống oxy hoá là một nguồn chất đạm và chất béo lý tưởng cho phòng chống THA. 

   Ngoài ra, ăn vài tép tỏi trong mỗi bữa ăn có tác dụng kiện tỳ, giải độc, tăng cường lưu thông khí huyết,  hổ trợ làm hạ huyết áp và cải thiện độ mỡ trong máu. Những người có khuynh hướng ăn nhiều thịt và mỡ động vật, thỉnh thoảng nên có chế độ thanh lọc cơ thể. Có thể là nhịn ăn một buổi mỗi tuần và thay bằng uống nước trái cây. Theo bác sĩ Frank Sacks, M.D., chuyên gia dinh dưỡng trường Đại học Y Harvard "Chỉ cần không ăn thịt và những sản phẩm từ sữa vài lần mỗi tuần. Nếu mọi người đều làm được điều này, tỷ lệ bệnh tim mạch sẽ giảm đáng kể".

   Thường ăn canh mộc nhĩ, khổ qua cũng có tác dụng rất tốt để giải độc, cải thiện độ mỡ trong máu và làm hạ huyết áp. Mộc nhĩ đen hoặc trắng 12g, khổ qua (mướp đắng) 50g, đậu phụ 200g. Thêm gia vị vừa đủ, nấu canh ăn hàng ngày.

   Ngoài ra, người THA được khuyên không nên hút thuốc, uống rượu. Hút thuốc làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và làm giảm lượng oxy cần thiết đến các tế bào và các cơ quan. Đối với rượu, nhiều nghiên cứu gần đây đều cho thấy mỗi ngày dùng khoảng 100g rượu vang đỏ sẽ có lợi cho hoạt động của hệ tim mạch. Quả nho và rượu nho, đặc biệt là trong vỏ nho và hạt nho có hàm lượng nhiều chất chống oxy hoá có thể giúp làm tăng độ cholesterol tốt, giảm cholesterol xấu, bảo vệ thành mạch máu để phòng chống các loại bệnh tim mạch.

   Nói chung, trường hợp nghiêm trọng, người bệnh cần tìm đến những biện pháp cấp cứu của y học hiện đại. Tuy nhiên việc điều trị căn cơ và tận gốc bệnh THA phải dựa vào một lối sống lành mạnh gồm chế độ ăn uống hợp lý, vận động đều đặn và thực hành thư giãn.

Nguyễn Đình Tiến